Podatek od nieruchomości to jeden z kluczowych aspektów finansowych, z którym muszą zmierzyć się właściciele nieruchomości, osoby prawne oraz użytkownicy wieczyści. W 2026 roku w Polsce obowiązują nowe przepisy dotyczące tego podatku, które warto poznać, aby uniknąć nieporozumień i dodatkowych kosztów.
Kto płaci podatek od nieruchomości?
Podatek od nieruchomości w Polsce obowiązuje szeroką grupę podmiotów. Płacą go zarówno osoby fizyczne, jak i prawne, a także jednostki organizacyjne, w tym spółki niemające osobowości prawnej. Podatnikiem może być właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty gruntu, a nawet posiadacz gruntu lub budynku stanowiącego własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Istotne jest tutaj pojęcie posiadacza samoistnego, który korzysta z nieruchomości bez tytułu prawnego, ale jest objęty obowiązkiem podatkowym.
Podatek dotyczy również współwłaścicieli nieruchomości, gdzie obowiązek płacenia ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Oznacza to, że niezależnie od liczby współwłaścicieli, organ podatkowy może domagać się zapłaty podatku od jednego z nich lub od wszystkich. W przypadku rozliczeń między współwłaścicielami, możliwe jest żądanie rozliczenia zapłaconej kwoty w taki sposób, aby każdy współwłaściciel zapłacił proporcjonalnie do swojego udziału.
Co podlega opodatkowaniu?
Podatek od nieruchomości obejmuje kilka kategorii nieruchomości i obiektów budowlanych. Przedmiotem opodatkowania są:
- grunty,
- budynki lub ich części,
- budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Warto zaznaczyć, że z opodatkowania wyłączone są użytki rolne oraz grunty leśne, chyba że są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. W takim przypadku również podlegają opodatkowaniu.
Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, nowa definicja budynku obejmuje obiekt trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach.
Jakie są stawki podatku od nieruchomości?
Stawki podatku od nieruchomości mogą się różnić w zależności od gminy, ponieważ to rady gmin ustalają ich wysokość w drodze uchwały. Niemniej jednak Minister Finansów wyznacza corocznie maksymalne limity stawek, których nie można przekroczyć.
Przykładowo, stawki podatku dla gruntów mogą wynosić:
- 1,34 zł za 1m² powierzchni gruntu wykorzystywanego w działalności gospodarczej,
- 6,66 zł za 1 ha gruntów pod wodami powierzchniowymi,
- 0,5 zł za 1m² dla pozostałych gruntów.
Natomiast stawki dla budynków, zależnie od ich przeznaczenia, mogą wynosić 1,15 zł za 1m² powierzchni użytkowej w lokalach mieszkalnych oraz 33,1 zł za 1m² powierzchni użytkowej wykorzystywanej w działalności gospodarczej. Dla budowli w budowie stawka wynosi 2% ich wartości.
Jak składać deklaracje podatkowe?
Osoby fizyczne i prawne, które rozliczają podatek od nieruchomości, mają obowiązek składania odpowiednich deklaracji i informacji podatkowych. Osoby fizyczne składają informację IN-1, a osoby prawne deklarację DN-1. Ważne jest, aby dokumenty te były składane w odpowiednich terminach:
- Do 15 stycznia – aktualizacja informacji dla osób prowadzących działalność gospodarczą,
- Do 31 stycznia – składanie deklaracji na podatek od nieruchomości przez osoby prawne na dany rok podatkowy,
- Do 31 marca – możliwość składania deklaracji dla osób prawnych w przypadku istotnych zmian w przepisach.
W przypadku zmian dotyczących nieruchomości w trakcie roku podatkowego, podatnik musi poinformować właściwy organ podatkowy w ciągu 14 dni od zaistnienia okoliczności wpływających na wysokość podatku.
Jakie są zwolnienia z podatku od nieruchomości?
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje liczne zwolnienia z podatku od nieruchomości. Dotyczą one m.in. budynków gospodarczych służących działalności leśnej lub rybackiej oraz gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków. Zwolnienia obejmują również nieruchomości wykorzystywane przez organizacje pożytku publicznego, pod warunkiem, że są wykorzystywane zgodnie z ich działalnością statutową.
Rady gmin mogą wprowadzać dodatkowe zwolnienia, na przykład dla obiektów sportowych czy budynków położonych na terenach parków technologicznych. Zwolnienia te są regulowane przez odpowiednie uchwały.
Jakie są obowiązki podatników?
Podatnicy muszą przestrzegać terminów płatności podatku od nieruchomości, które dla osób fizycznych są kwartalne, a dla osób prawnych comiesięczne. W przypadku osób fizycznych terminy płatności przypadają na:
- 15 marca,
- 15 maja,
- 15 września,
- 15 listopada.
Nieprzestrzeganie terminów wiąże się z naliczeniem odsetek za zwłokę, a w przypadku dalszych opóźnień – z egzekucją administracyjną.
Podatek od nieruchomości jest ustalany na podstawie decyzji organu podatkowego, czyli wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, na podstawie złożonej deklaracji podatnika.
Co warto zapamietać?:
- Podatek od nieruchomości w Polsce dotyczy osób fizycznych, prawnych oraz jednostek organizacyjnych, w tym współwłaścicieli, którzy odpowiadają solidarnie za jego płatność.
- Przedmiotem opodatkowania są grunty, budynki oraz budowle związane z działalnością gospodarczą, z wyłączeniem użytków rolnych i gruntów leśnych, chyba że są wykorzystywane do działalności gospodarczej.
- Stawki podatku różnią się w zależności od gminy; przykładowe stawki to 1,34 zł/m² dla gruntów w działalności gospodarczej oraz 33,1 zł/m² dla budynków wykorzystywanych w działalności gospodarczej.
- Podatnicy muszą składać deklaracje podatkowe w określonych terminach, np. do 15 stycznia dla osób prowadzących działalność gospodarczą oraz do 31 stycznia dla osób prawnych.
- Ustawa przewiduje liczne zwolnienia z podatku, m.in. dla budynków wpisanych do rejestru zabytków oraz nieruchomości wykorzystywanych przez organizacje pożytku publicznego.
